راهنمای جامع ویروس HPV

پیشگیری، آزمایش، تشخیص و درمان

مرور سریع

آشنایی با HPV، علائم و افراد در معرض ابتلا

HPV چیست؟

HPV ویروسی مسری است که بیشتر از راه تماس پوست با پوست در ناحیه تناسلی منتقل می‌شود. HPV بسیار شایع است و در بیشتر افراد با کمک سیستم ایمنی مهار می‌شود.

تاکنون بیش از ۲۰۰ نوع ویروس HPV شناخته شده است که از این میان، حدود ۱۲ تا ۱۴ گونه در دسته گونه‌های پرخطر (با پتانسیل ایجاد تغییرات سلولی) قرار می‌گیرند.

چه کسانی ممکن است HPV بگیرند؟

تقریباً هر فرد فعال جنسی، زن یا مرد، ممکن است در طول زندگی به HPV مبتلا شود.

HPV چه علائمی دارد؟

HPV اغلب علامتی ندارد و ممکن است خودبه‌خود برطرف شود؛ گاهی نیز زگیل ایجاد می‌کند. در عفونت بدون علامت، تشخیص در برخی افراد با آزمایش انجام می‌شود.

تفاوت HPV، زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم

HPV یک ویروس است؛ زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم از شایع‌ترین پیامدهای انواع مختلف این ویروس هستند. زگیل تناسلی معمولاً با انواع کم‌خطر ایجاد می‌شود و سرطانی نیست. در مقابل، سرطان دهانه رحم می‌تواند پیامد نادر ماندگاریِ طولانی‌مدتِ انواع پرخطر باشد (بنابراین نتیجه مثبت HPV هرگز به معنی سرطان نیست). البته پیامد انواع پرخطر تنها به دهانه رحم محدود نمی‌شود و این ویروس می‌تواند با سرطان‌های مقعد، واژن، فرج و ناحیه دهانی‌حلقی نیز مرتبط باشد.

راه‌های انتقال HPV و باورهای نادرست

راه‌های اصلی انتقال

  • تماس پوستی جنسی، از جمله رابطه واژینال، مقعدی یا دهانی
  • تماس پوست ناحیه تناسلی، حتی بدون دخول کامل
  • در موارد نادر، انتقال از مادر به نوزاد هنگام زایمان

راه‌های ثابت‌شده انتقال نیستند

  • آب استخر و جکوزی
  • صندلی توالت عمومی
  • حوله، لباس یا ظرف مشترک
  • دست‌دادن و در آغوش گرفتن

راهنمای انتخاب بهترین مسیر بر اساس شرایط شما

تست HPV مثبت

HPV مثبت به معنی سرطان نیست و بسیاری از عفونت‌ها طی ۱ تا ۲ سال برطرف می‌شوند.

نیاز به تکرار آزمایش یا کولپوسکوپی به نوع ویروس، نتیجه پاپ‌اسمیر و سابقه پزشکی بستگی دارد.

داشتن HPV نشانه کار اشتباه شما نیست.

تایپ HPV در جواب آزمایش: کم‌خطر یا پرخطر

کم‌خطر (مانند ۶ و ۱۱): این تایپ‌ها تنها ممکن است باعث ایجاد زگیل‌های پوستی یا تناسلی شوند و هیچ ارتباطی با بروز سرطان ندارند.

پرخطر: مثبت شدن این تایپ‌ها فقط به معنای لزوم پیگیری دقیق پزشکی است و هرگز به معنی ابتلا به سرطان نیست.

تایپ ۱۶ یا ۱۸: این دو نوع پرخطرترند و به بررسی مستقیم نیاز دارند؛ نتیجه مثبت به معنی سرطان نیست

آزمایش مناسب برای بررسی HPV

آزمایش خون و آزمایش‌های معمول پیش از ازدواج، HPV را تشخیص نمی‌دهند.

پاپ‌اسمیر تغییرات سلولی را بررسی می‌کند؛ طبیعی‌بودن آن، نبودن HPV را ثابت نمی‌کند.

اگر باکره یا مجرد هستید: بسته به شرایط، ممکن است نمونه از ضایعه یا با روش کم‌تهاجمی گرفته شود. پزشک روش مناسب را با توجه به وضعیت شما انتخاب می‌کند.

برای مردان: برای مردان هیچ آزمایش غربالگری روتینی برای HPV وجود ندارد و تشخیص معمولاً با معاینه بالینی ضایعات پوستی انجام می‌شود.

برجستگی یا زگیل در ناحیهٔ تناسلی

هر برجستگی زگیل نیست. پاپول مرواریدی، مولوسکوم، خال گوشتی و جوش ممکن است با زگیل اشتباه شوند؛ تشخیص را به متخصص بسپارید.

HPV پایدار یا تغییر سلولی دهانهٔ رحم

عفونت پایدار پرخطر به پیگیری منظم نیاز دارد.

کولپوسکوپی و نمونه‌برداری ضایعه را بدتر نمی‌کنند. این بررسی‌ها برای تشخیص دقیق‌تر و انتخاب پیگیری مناسب انجام می‌شوند.

تصمیم دربارهٔ واکسن HPV

واکسن عفونت موجود را درمان نمی‌کند، اما ممکن است از شما در برابر برخی انواع HPV که هنوز به آن‌ها مبتلا نشده‌اید محافظت کند.

برنامه واکسیناسیون به سن، سابقه واکسن و وضعیت ایمنی بستگی دارد.

واکسن را از مرکز معتبر تهیه کنید تا شرایط نگهداری آن درست باشد.

پرسش‌های پرتکرار درباره HPV

HPV کامل از بدن پاک می‌شود؟

بدن در بیشتر موارد HPV را مهار می‌کند و دارویی برای نابودی مستقیم ویروس نداریم.

بیش از ۹۰٪ عفونت‌های جدید HPV طی ۲ سال غیرقابل‌تشخیص می‌شوند.

منفی‌شدن تست همیشه به معنی حذف کامل ویروس از بدن نیست.

HPV مثبت یعنی خیانت یا پایان رابطه؟

داشتن HPV به‌تنهایی نشانه خیانت نیست. این ویروس بسیار شایع است.

HPV به‌تنهایی مانع ازدواج یا رابطه سالم نیست. آگاهی و پیگیری پزشکی به تصمیم‌گیری کمک می‌کند.

HPV و بارداری

انتقال به نوزاد هنگام زایمان نادر است. واکسن HPV در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. اگر میان دوره واکسن باردار شدید، دوزهای باقی‌مانده معمولاً به بعد از بارداری موکول می‌شوند.

مکمل، طب سنتی یا حذف قند HPV را پاک می‌کند؟

اوزون‌تراپی، پلاسماتراپی، گانودرما و درمان گیاهی تضمینی، درمان استاندارد HPV نیستند و شواهد معتبر کافی برای آن‌ها وجود ندارد.

تغذیه متعادل برای سلامت عمومی مهم است، اما حذف کامل قند به‌تنهایی HPV را از بدن خارج نمی‌کند.

HPV همان ایدز است؟

خیر. HPV و HIV دو ویروس متفاوت‌اند. HPV اغلب برطرف می‌شود و روند آن با HIV یکسان نیست.

پرتره پروفسور مژگان کریمی‌زارچی
نویسنده: پروفسور مژگان کریمی زارچی
فوق تخصص انکولوژی زنان