تازه‌ترین ویدیوهای آموزشی پروفسور را در کانال یوتیوب ببینید.
پولیپ رحم چیست و آیا خطرناک است؟
پولیپ رحم یک زائده گوشتی است که بر اثر رشد اضافی بافت پوشش داخلی رحم ایجاد می‌شود و در بیشتر موارد خوش‌خیم است. پروفسور کریمی زارچی در ویدیو توضیح می‌دهند که پولیپ رحم اغلب هیچ علامتی ندارد و بسیاری از افراد، فقط در سونوگرافی چکاپ متوجه آن می‌شوند.
بااین‌حال، درصد کمی از پولیپ‌ها تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی دارند و این احتمال بعد از یائسگی بیشتر است. به همین دلیل، تصمیم درباره برداشتن یا پیگیری پولیپ به سن، وضعیت یائسگی، علائم و ویژگی‌های پولیپ بستگی دارد.
علائم پولیپ رحم چیست؟
بسیاری از پولیپ‌ها بی‌علامت‌اند. اگر پولیپ علامت ایجاد کند، ممکن است با موارد زیر همراه باشد:
- خونریزی یا لکه‌بینی بین دو قاعدگی
- پریودهای شدیدتر یا طولانی‌تر از معمول
- خونریزی یا لکه‌بینی بعد از یائسگی
- ترشح غیرعادی واژن
- در بعضی افراد، دشواری در باردار شدن
وجود این علائم به‌تنهایی به معنی پولیپ نیست و علت‌های دیگری هم دارد. پزشک با توجه به شرح علائم و معاینه، ممکن است سونوگرافی واژینال یا بررسی‌های تکمیلی درخواست کند.
چرا پولیپ رحم ایجاد می‌شود؟
علت دقیق ایجاد پولیپ رحم کاملاً مشخص نیست، اما هورمون استروژن در رشد آن نقش دارد. پروفسور کریمی زارچی هم در ویدیو به ارتباط پولیپ با استروژن، اضافه‌وزن و مصرف بعضی داروها اشاره می‌کنند. با افزایش سن، به‌ویژه در حوالی یائسگی، احتمال ایجاد پولیپ بیشتر می‌شود.
عوامل زیر نیز می‌توانند با افزایش این احتمال همراه باشند:
- اضافه‌وزن یا چاقی
- دیابت و فشار خون بالا
- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
- مصرف بعضی داروهای هورمونی، از جمله هورمون‌درمانی دوران یائسگی و بعضی داروهای ضدسرطان پستان
پروفسور کریمی زارچی در ویدیو به مصرف کرم استروژن واژینال برای خشکی واژن در حوالی یائسگی هم اشاره می‌کنند. نوع فرآورده و مقدار مصرف اهمیت دارد؛ استروژن واژینال با دوز پایین، جذب عمومی کمی دارد. اگر هنگام مصرف این دارو دچار لکه‌بینی یا خونریزی شدید، برای بررسی علت خونریزی و تصمیم درباره ادامه مصرف، با پزشک تماس بگیرید.
آیا پولیپ رحم می‌تواند سرطانی باشد؟
بیشتر پولیپ‌های رحم خوش‌خیم‌اند. در یک مرور پژوهشی، حدود ۳٫۴ درصد از بیمارانی که پولیپ رحم آن‌ها برداشته و بررسی شده بود، تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی داشتند. این آمار، احتمال سرطانی‌شدن هر پولیپ در آینده را نشان نمی‌دهد.
این احتمال در همه یکسان نیست. سن بالاتر، یائسگی و خونریزی غیرطبیعی از عوامل مهم افزایش خطر هستند. اضافه‌وزن، دیابت، فشار خون بالا و مصرف تاموکسیفن، یکی از داروهای درمان سرطان پستان، نیز با خطر بیشتر همراه بوده‌اند.
خونریزی و لکه‌بینی می‌توانند در پولیپ‌های خوش‌خیم و سرطانی دیده شوند؛ بنابراین از روی علائم به‌تنهایی نمی‌توان این دو را تشخیص داد. پولیپی که برداشته می‌شود برای بررسی میکروسکوپی (پاتولوژی) فرستاده می‌شود. اطلاعات بیشتر درباره بررسی خونریزی بعد از یائسگی را در صفحه تشخیص سرطان رحم بخوانید.
پولیپ رحم بعد از یائسگی؛ چه زمانی باید برداشته شود؟
پروفسور کریمی زارچی در ویدیو توضیح می‌دهند که چون احتمال وجود تغییرات سرطانی بعد از یائسگی بیشتر است، پولیپ در خانم یائسه معمولاً برداشته می‌شود. تصمیم‌گیری درباره پیگیری یا برداشتن پولیپ، به علائم و شرایط هر فرد بستگی دارد:
برداشتن پولیپ و بررسی بافت آن معمولاً توصیه می‌شود. حتی خونریزی کم یا یک‌بار لکه‌بینی بعد از یائسگی هم نیاز به بررسی دارد.
پزشک بر اساس اندازه پولیپ و عوامل خطر شما، درباره پیگیری یا برداشتن آن تصمیم می‌گیرد؛ پولیپ‌های بزرگ‌تر یا همراه با عوامل خطر معمولاً برداشته می‌شوند.
روش استاندارد برداشتن پولیپ، هیستروسکوپی است. در این روش پزشک با یک دوربین باریک داخل رحم را می‌بیند و پولیپ را دقیق برمی‌دارد. کورتاژ بدون دید مستقیم برای برداشتن پولیپ توصیه نمی‌شود، چون ممکن است بخشی از پولیپ باقی بماند.
پولیپ رحم در سن باروری؛ آیا همیشه باید برداشته شود؟
خیر. پروفسور کریمی زارچی در ویدیو به پولیپ‌های کوچک تا ۱٫۵ سانتی‌متر در سن باروری اشاره می‌کنند که ممکن است نیازی به برداشتن نداشته باشند.
در فرد بدون علامت و با خطر پایین، پیگیری می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد. بخشی از پولیپ‌های کوچک حتی بدون درمان، خودبه‌خود از بین می‌روند.
اندازه به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ علائم، عوامل خطر و شرایط باروری هم در تصمیم‌گیری اهمیت دارند. در شرایط زیر معمولاً برداشتن پولیپ مطرح می‌شود:
- پولیپ علامت دارد، مثل خونریزی نامنظم یا پریودهای شدید
- پولیپ بزرگ است یا در پیگیری بزرگ‌تر می‌شود
- عوامل خطر سرطان رحم وجود دارد
- پولیپ در جریان بررسی مشکل باروری تشخیص داده شده است
پروفسور کریمی زارچی در ویدیو به استفاده از داروهای پروژسترونی برای کوچک‌کردن بعضی پولیپ‌ها اشاره می‌کنند.
درمان هورمونی ممکن است به کاهش خونریزی و علائم کمک کند، اما برطرف‌شدن کامل پولیپ را تضمین نمی‌کند و علائم ممکن است پس از قطع دارو برگردند.
انتخاب بین پیگیری، درمان دارویی یا برداشتن پولیپ باید بر اساس معاینه و نظر پزشک معالج انجام شود.
نشانه‌هایی که نیاز به بررسی پزشکی دارند
- هر خونریزی یا لکه‌بینی بعد از یائسگی؛ حتی اگر فقط یک بار و کم باشد.
- خونریزی یا لکه‌بینی تکرارشونده بین دو پریود.
- پریودهایی که شدیدتر یا طولانی‌تر از الگوی معمول شما شده‌اند.
- خونریزی یا لکه‌بینی در دوران مصرف کرم استروژن واژینال یا داروهایی مانند تاموکسیفن.
پرسش‌های پرتکرار درباره پولیپ رحم
بیشتر پولیپ‌ها خوش‌خیم‌اند و پولیپی که در سونوگرافی چکاپ پیدا می‌شود معمولاً دلیل نگرانی فوری نیست. پزشک بر اساس سن شما، وضعیت یائسگی، اندازه پولیپ، عوامل خطر و برنامه بارداری‌تان تصمیم می‌گیرد که آن را پیگیری کند یا بردارد.
ممکن است. بعد از برداشتن، پولیپ در بعضی افراد دوباره ایجاد می‌شود. اگر علائمی مثل خونریزی نامنظم برگشت، برای بررسی دوباره مراجعه کنید.
اگر هیستروسکوپی بدون بیهوشی انجام شود، ممکن است درد یا گرفتگی احساس کنید؛ شدت آن در افراد متفاوت است. پیش از انجام، درباره روش‌های کاهش درد و امکان بی‌حسی، آرام‌بخشی یا بیهوشی با پزشک صحبت کنید. بعد از آن هم ممکن است گرفتگی شبیه درد پریود داشته باشید.
پولیپ ممکن است لانه‌گزینی جنین را دشوار کند، اما وجود پولیپ همیشه به معنی ناباروری نیست. اگر برای بارداری برنامه دارید یا در باردارشدن دچار مشکل شده‌اید، پزشک با توجه به اندازه و محل پولیپ، سابقه باروری و برنامه درمانی شما، درباره نیاز به برداشتن آن تصمیم می‌گیرد.
هر خونریزی بعد از یائسگی نیاز به بررسی پزشکی دارد. برای آشنایی با مراحل ارزیابی و روش‌های تشخیص، راهنمای تشخیص سرطان رحم را بخوانید.
منابع؛ پشتوانه علمی این مقاله
درباره ادعای: «پولیپ شایع است و اغلب در بررسی‌های دیگر پیدا می‌شود؛ سن مهم‌ترین عامل خطر است؛ سرطان در پولیپ کم است و با سن و خونریزی بعد از یائسگی بیشتر می‌شود؛ بخشی از پولیپ‌های کوچک خودبه‌خود از بین می‌روند؛ هیستروسکوپی روش اصلی برداشتن است؛ پولیپ علامت‌دار بعد از یائسگی باید برداشته شود؛ برداشتن کور توصیه نمی‌شود.»
American Association of Gynecologic Laparoscopists. AAGL practice report: practice guidelines for the diagnosis and management of endometrial polyps. J Minim Invasive Gynecol. 2012;19(1):3-10. doi:10.1016/j.jmig.2011.09.003
درباره ادعای: «کورتاژ بدون دید مستقیم برای برداشتن پولیپ توصیه نمی‌شود؛ پولیپ برداشته‌شده باید پاتولوژی شود؛ پولیپ بی‌علامت بعد از یائسگی در صورت اندازه بزرگ یا عوامل خطر برداشته می‌شود؛ در سن باروری برداشتن پولیپ بی‌علامت در صورت عوامل خطر بررسی می‌شود.»
Vitale SG, Haimovich S, Laganà AS, et al. Endometrial polyps. An evidence-based diagnosis and management guide. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2021;260:70-77. doi:10.1016/j.ejogrb.2021.03.017
درباره ادعای: «در پژوهش‌های بررسی‌شده، حدود ۳٫۴ درصد از بیمارانی که پولیپ رحم آن‌ها برداشته و بررسی شده بود، تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی داشتند؛ خونریزی غیرطبیعی، یائسگی، سن بالای ۶۰ سال، دیابت، فشار خون بالا، چاقی و مصرف تاموکسیفن با خطر بیشتر همراه بودند.»
Sasaki LMP, Andrade KRC, Figueiredo ACMG, et al. Factors associated with malignancy in hysteroscopically resected endometrial polyps: a systematic review and meta-analysis. J Minim Invasive Gynecol. 2018;25(5):777-785. doi:10.1016/j.jmig.2018.02.004
درباره ادعای: «نقش استروژن در ایجاد پولیپ؛ عوامل خطر؛ شواهد محدود برای درمان هورمونی؛ از بین رفتن خودبه‌خود بخشی از پولیپ‌ها.»
Eubanks AA, Consoli RJ, Langston A. Endometrial Polyp. StatPearls, NCBI Bookshelf. Updated August 19, 2026.
درباره ادعای: «استروژن واژینال کم‌دوز برای خشکی واژن درمانی مؤثر است و ایمنی آن برای پوشش رحم در کارآزمایی‌ها تا یک سال بررسی شده است.»
The NAMS 2020 GSM Position Statement Editorial Panel. The 2020 genitourinary syndrome of menopause position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2020;27(9):976-992. doi:10.1097/GME.0000000000001609
درباره ادعای: «علائم پولیپ؛ بی‌علامت بودن بسیاری از پولیپ‌ها؛ عوامل خطر؛ برداشتن کوتاه با هیستروسکوپی، گرفتگی خفیف بعد از آن و امکان برگشت پولیپ.»
Chelsea and Westminster Hospital NHS Foundation Trust. Endometrial polyps: patient information. Revised January 2025.
این منابع، پشتوانه علمی توضیحات تکمیلی مقاله در کنار ویدیوی پروفسور کریمی زارچی هستند.
نویسنده
فوق تخصص انکولوژی زنان و عضو هیئت علمی؛ مؤلف و مترجم کتاب در حوزه‌ی سلامت زنان، سرطان‌های زنان و آموزش پژوهش.
پرسش‌های شما
هنوز پرسشی روی این صفحه ثبت نشده است.
اولین پرسش را شما بپرسید. پاسخ همین‌جا زیر پرسش‌تان منتشر می‌شود.
پرسش خود را بنویسید