پیشگیری از HPV

واکسن، رابطه ایمن و غربالگری

مرور سریع
فهرست مطالب
نوبت و ویزیت

ویژه خارج از کشور

خدمات مطب تهران

هیچ روشی احتمال ابتلا را به صفر نمی‌رساند؛ اما واکسن، رفتار ایمن و غربالگری می‌توانند خطر را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهند.

  • داشتن HPV نشانه خیانت نیست. ویروس ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها بدون علامت بماند و معمولاً نمی‌توان زمان یا فرد انتقال‌دهنده را مشخص کرد.
  • HPV همان ایدز نیست. این دو ویروس متفاوت هستند. در ۹ نفر از هر ۱۰ نفر، HPV طی حدود دو سال برطرف یا غیرقابل‌تشخیص می‌شود؛ HIV چنین روندی ندارد.

پیشگیری اولیه و ثانویه از HPV چه تفاوتی دارند؟

پیشگیری اولیه با واکسن و رفتار ایمن، احتمال ابتلا را کاهش می‌دهد.

پیشگیری ثانویه با غربالگری، عفونت و تغییرات سلولی را زودتر پیدا می‌کند.

این دو مکمل هم هستند؛ واکسن عفونت موجود را درمان نمی‌کند و نیاز به غربالگری را از بین نمی‌برد.

تعداد دوز و بهترین زمان دریافت واکسن HPV

دایره‌های پُر، دوزهای لازم را نشان می‌دهند؛ دایره خط‌چین یعنی ممکن است به یک دوز دیگر هم نیاز باشد.

گروه
تعداد دوز
توصیه
۹ تا ۱۴ سال
تعداد دوز

1 یا 2 دوز (در صورت دریافت دو دوز، فاصله بین آن‌ها حداقل ۶ ماه باشد)

توصیه

بهترین زمان برای دریافت واکسن؛ پیش از مواجهه با ویروس

۱۵ تا ۲۰ سال
تعداد دوز

1 یا 2 دوز

توصیه

در این سن هم دریافت واکسن توصیه می‌شود

۲۱ سال به بالا
تعداد دوز

2 دوز (با فاصله ۶ ماه)

توصیه

با در نظر گرفتن شرایط فردی و مشورت پزشک؛ معمولاً تا ۴۵ سالگی

افراد با ضعف ایمنی یا مبتلا به HIV
تعداد دوز

حداقل 2 دوز، در صورت امکان 3 دوز

توصیه

نیاز به محافظت کامل‌تر

تعداد دوز به سن دریافت دوز اول بستگی دارد

اگر دوز اول را قبل از ۲۱ سالگی دریافت کرده‌اید، معمولاً یک یا دو دوز کافی است؛ اگر واکسیناسیون را از ۲۱ سالگی به بعد شروع کنید، معمولاً به دو دوز نیاز دارید.

برنامه تک‌دوز برای همه مناسب نیست

به سن، وضعیت ایمنی، نوع واکسن و دستورالعمل واکسیناسیون بستگی دارد. تعداد دوز را با پزشک مشخص کنید.

آیا واکسن بعد از ابتلا هم مؤثر است؟

واکسن عفونت موجود را درمان نمی‌کند، اما ممکن است از شما در برابر برخی انواع HPV که هنوز به آن‌ها مبتلا نشده‌اید محافظت کند. درباره فایده واکسن در شرایط خودتان با پزشک مشورت کنید.

اصالت و نگهداری صحیح واکسن

واکسن را از مرکز معتبر تهیه کنید تا شرایط نگهداری آن درست باشد.
گارداسیل ۹ در برابر ۹ نوع HPV شامل ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸ محافظت ایجاد می‌کند.

از همین‌جا نوبت بگیرید

ویژه خارج از کشور

خدمات مطب تهران

برای کاهش احتمال انتقال HPV چه کارهایی کمک می‌کند؟

برای کاهش احتمال ابتلا

  • دریافت واکسن در زمان مناسب
  • محدودکردن تعداد شرکای جنسی
  • ترک سیگار برای کمک به عملکرد سیستم ایمنی

برای کاهش احتمال انتقال به همسر

  • استفاده از کاندوم
  • تشویق طرف مقابل به زدن واکسن و معاینه
  • مراجعه به پزشک در صورت مشاهده ضایعه

کاندوم چقدر خطر انتقال HPV را کم می‌کند؟

کاندوم احتمال انتقال HPV را کاهش می‌دهد، اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند؛ چون بخش‌هایی از پوست را نمی‌پوشاند. در یک مطالعه، استفاده مداوم از کاندوم با حدود ۷۰٪ کاهش احتمال ابتلا همراه بود.

طرح انتزاعی: یک سطح پوستی در تماس که بخشی از آن با پوشش نیمه‌شفاف کاندوم پوشیده شده و دور تا دور آن پوست پوشیده‌نشده باقی می‌ماند؛ بخش بیرون از پوشش با قاب طلایی مشخص شده. کاندوم خطر انتقال HPV را کم می‌کند، اما پوست خارج از پوشش هم ممکن است در تماس باشد.

پیشگیری از HPV در مردان

برای مردان آزمایش غربالگری روتین وجود ندارد؛ واکسن و کاندوم می‌توانند خطر ابتلا و انتقال را کاهش دهند.

اقدامات لازم در رابطه با فرد مبتلا به HPV

اگر همسرتان HPV دارد، بدون سرزنش درباره آن گفت‌وگو کنید و برای بررسی نیاز به واکسن و پیگیری‌های لازم، با پزشک مشورت کنید.

راه‌های انتقال HPV و باورهای نادرست

راه‌های اصلی انتقال

  • تماس نزدیک پوستی هنگام رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی
  • تماس پوست ناحیه تناسلی، حتی بدون دخول
  • در موارد نادر، انتقال از مادر به نوزاد هنگام زایمان

انتقال از این راه‌ها ثابت نشده است

  • آب استخر و جکوزی
  • نشستن روی توالت عمومی
  • استفاده مشترک از حوله، لباس یا ظروف
  • دست‌دادن و در آغوش گرفتن

نتیجه مثبت HPV به معنی خیانت نیست!

HPV ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها بدون علامت بماند. ابتلا حتی با داشتن رابطه فقط با یک نفر هم ممکن است. معمولاً نمی‌توان زمان ابتلا یا فرد انتقال‌دهنده را مشخص کرد.

غربالگری دهانه رحم؛ لایه دوم پیشگیری از HPV

غربالگری با پاپ‌اسمیر یا تست HPV به شناسایی زودهنگام تغییرات سلولی کمک می‌کند. این بررسی‌ها معمولاً از ۲۱ تا ۲۵ سالگی شروع می‌شوند و تا ۶۵ سالگی ادامه دارند.

فاصله آزمایش‌ها در برنامه‌های معمول، به روش انتخاب‌شده بستگی دارد:

– تست HPV به‌تنهایی: هر ۵ سال
– پاپ‌اسمیر و تست HPV هم‌زمان: هر ۵ سال
– پاپ‌اسمیر به‌تنهایی: هر ۳ سال

پزشک زمان شروع، نوع آزمایش و فاصله مناسب بررسی‌ها را بر اساس شرایط شما تعیین می‌کند.

آیا مکمل یا قرص پیشگیری می‌تواند جای واکسن را بگیرد؟

مکمل جایگزین واکسن نیست

هیچ مکمل، ویتامین یا «قرص پیشگیری» جای واکسن و غربالگری را نمی‌گیرد.

سبک زندگی سالم کمک‌کننده است

خواب کافی، تغذیه متعادل و ترک سیگار از عملکرد سیستم ایمنی حمایت می‌کنند؛ اما پاک‌شدن عفونت را تضمین نمی‌کنند.

⚠️ درمان خانگی می‌تواند آسیب‌زا باشد

استفاده از سرکه، نوره یا مواد مشابه روی ضایعه ممکن است باعث سوختگی یا عفونت شود. برای بررسی و درمان زگیل با پزشک مشورت کنید.

پیشگیری از HPV در زمان بارداری و بیماری‌های خاص

بارداری و باروری

تزریق واکسن HPV در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. اگر بین دوزهای واکسن باردار شوید، دوزهای باقی‌مانده معمولاً پس از پایان بارداری تزریق می‌شوند. انتقال HPV به نوزاد هنگام زایمان نادر است.

سیستم ایمنی تضعیف‌شده

اگر HIV دارید، پیوند انجام داده‌اید یا داروی سرکوب‌کننده ایمنی مصرف می‌کنید، به حداقل دو دوز و در صورت امکان سه دوز واکسن نیاز دارید. غربالگری نیز باید با دقت بیشتری پیگیری شود.

پرسش‌های پرتکرار درباره پیشگیری از HPV

آیا قند و شیرینی به ویروس غذا می‌دهند؟

خیر؛ این باور پایه علمی ندارد. تغذیه متعادل از سلامت عمومی حمایت می‌کند، اما غذای خاصی HPV را تغذیه نمی‌کند.

خیر؛ HPV و HIV دو ویروس متفاوت‌اند. در ۹ نفر از هر ۱۰ نفر، HPV طی حدود دو سال برطرف یا غیرقابل‌تشخیص می‌شود؛ HIV چنین روندی ندارد.

واکسن HPV باعث سرطان نمی‌شود و ایمنی و اثربخشی آن بررسی شده است. اگر سابقه حساسیت یا بیماری خاص دارید، پیش از تزریق با پزشک صحبت کنید.

پرتره پروفسور مژگان کریمی‌زارچی
نویسنده: پروفسور مژگان کریمی زارچی
فوق تخصص انکولوژی زنان
پروفسور مژگان کریمی‌زارچی

فوق‌تخصص انکولوژی زنان

کجا زندگی می‌کنید؟

ویژه خارج از کشور

خدمات مطب تهران